Geschiedenis / Antakya /Antiocheia
In 307 voor Chr. stichtte Antigonos, een van de veldheren van Alexander de Grote, de stad Antigoneia aan de oevers van de Orontes (tegenwoordig de Asi Nehri) iets ten noorden van Antakya. Daar deze stad niet erg gunstig gelegen was, verplaatste Seleukos Nikator (305-280 voor Chr.) Antigoneia in 301 voor Chr. naar de plek waar de huidige stad ligt. Seleukos, de stichter van de Macedonische dynastie in Syrië, noemde de stad naar zijn vader Antiochus.
Antiocheia – Antiochië – Antakya
Antiocheia, gelegen in het dal van de Orontes op het kruispunt van handelswegen, bloeide al snel op. De stad zou het centrum worden van de Hellenistische wereld. Het aantal inwoners, een mengelmoes van Syriërs, Armenen en Klein-Aziaten, dat de stad in de tweede eeuw voor Chr. telde, wordt op een half miljoen geschat. Het was de op drie na grootste stad van de toenmalige wereld, en de eerste die straatverlichting kreeg. Libadius, een burger van Antiochië, schreef hierover het volgende: `Het verschil tussen dag en nacht is alleen te merken aan een verschil in verlichting. Vlijtige handen zien geen onderscheid en werken door, en wie lust heeft zingt en danst, zodat Hephaistos en Aphrodite de nacht onder elkaar verdelen.’
Romeinse tijd
In de Romeinse tijd, Antiocheia werd in 64 voor Chr. door de Romeinen veroverd, was de stad dan ook een zeer populair verblijfsoord. De veldheer Germanicus verbleef hier na zijn veldtochten tegen de Germanen. Keizer Julianus schreef er zijn strijdschrift tegen de nieuwe christelijke leer en bereidde er zich voor op zijn strijd tegen de Perzen. Als hoofdstad van de Romeinse provincie Syria bleef Antiochië’s welvaart voortduren en wist ze een zekere mate van autonomie te behouden.
Belang voor het Christendom
In de geschiedenis van het christendom speelde de stad een belangrijke rol. Paulus bezocht de stad meerdere malen en het was hier dat de naam Christen (Christianoi) voor het eerst werd gebruikt. Onder keizer Diocletianus werden de christenen in de stad vervolgd en hun kerken verwoest. Met de troonsbestijging van keizer Constantinus braken betere tijden aan. Deze begunstiger van het Christendom, door sommigen ook wel de eerste christenkeizer genoemd, riep het christendom tot staatsgodsdienst uit en beval tot wederopbouw van de kerken in de stad.
Neergang en heroveringen
Het waren natuurlijke krachten die de achteruitgang van de stad zouden inleiden. In het jaar 525 werd Antiochië namelijk door een aardbeving getroffen en geheel met de grond gelijk gemaakt. Dertien jaar later veroverde en verwoestte de Perzische koning Chusrev I de stad, waarna hij het grootste deel van de stadsbevolking naar Mesopotamië liet deporteren. Keizer Justinianus wist de stad te heroveren. Hij veranderde de stadsnaam in Theopolis (Stad van god). Nadat de Arabieren de stad in 638(637) ingenomen hadden slaagden de Byzantijnen er pas in 969 in haar te heroveren.
Huidige toestand
Het huidige Antakya vertoont weinig overblijfselen van haar glorieuze verleden als handels- en cultureel centrum van de Hellenistische wereld. De stad, gelegen aan de voet van de Habib Neccar berg, is ontdaan van haar haven en spoorlijn en functioneert nu alleen als garnizoensstad.
Toeristische aantrekkingskracht
Ondanks haar afname in omvang en belang blijft Antakya aantrekkelijk voor toeristen vanwege haar subtropische klimaat en het prachtige archeologische museum. Toeristen kunnen genieten van de overblijfselen van de Romeinse tijd, zoals de brug van keizer Diocletianus en het Romeinse aquaduct.
Praktische informatie
Het busstation ligt op de oostelijke oever, iets ten noorden van het centrum. De verbindingen met de grote steden in het noorden zijn goed. Vanuit Antakya is het misschien mogelijk verder naar Syrië te reizen. Daar de onderlinge betrekkingen tussen Turkije en Syrië sinds de golfoorlog regelmatig ups en downs kennen is het verstandig informatie over verplicht geld wisselen en visa al thuis of anders bij de ambassade in Ankara in te winnen.
